Net UpBu ünite kelime yoğun — internet terimlerinin çoğu Türkçede de kullanıldığı için avantajlısın, ama birkaç tanesi tam ters anlama geliyor ve LGS tam orayı vuruyor. Yapı tarafında ise 1. ünitedeki kabul-ret kalıpları geri dönüyor, üzerine tavsiye ve uyarı ifadeleri ekleniyor.
Ünitenin üç ayağı:
① Alışkanlık anlatma → simple present (I usually check my e-mails)
② Kabul / ret → 1. üniteden tekrar
③ Tavsiye / uyarı → should, shouldn't, must, mustn't
Bu sayfada
1. İnternet alışkanlıklarını anlatma
Simple present + sıklık zarfı ile kurulur.
I usually surf the net in the evening.
I often chat with my friends online.
I never share my password.
He checks his e-mails every morning.
| Sık kullanılan fiil öbekleri | Türkçe |
|---|---|
| surf the net / browse the internet | internette gezinmek |
| check e-mails | e-postaları kontrol etmek |
| download a file | dosya indirmek |
| upload a photo | fotoğraf yüklemek |
| log in / log out | oturum açmak / kapatmak |
| sign up | kaydolmak |
| search for information | bilgi aramak |
| do online shopping | internetten alışveriş yapmak |
| play online games | çevrimiçi oyun oynamak |
| share a post | gönderi paylaşmak |
2. Tavsiye: should / shouldn't
should / shouldn't + YALIN FİİL
You should use a strong password.
You shouldn't talk to strangers online.
| Tavsiye kalıpları | Türkçe |
|---|---|
| You should… | …meliisin |
| You shouldn't… | …memelisin |
| You'd better… | …sen iyi olur |
| Why don't you…? | Neden …miyorsun? |
| If I were you, I would… | Yerinde olsam …yapardım |
| It's a good idea to… | …yapmak iyi bir fikir |
3. Zorunluluk ve yasak: must / mustn't
| Yapı | Anlam | Güç | Örnek |
|---|---|---|---|
| must | Zorunluluk | Güçlü | You must protect your data. |
| mustn't | Yasak | Çok güçlü | You mustn't share your password. |
| should | Tavsiye | Orta | You should log out. |
| shouldn't | Olumsuz tavsiye | Orta | You shouldn't click unknown links. |
| don't have to | Gerek yok | — | You don't have to pay for it. |
En kritik ayrım — mustn't ≠ don't have to:
mustn't = yasak, yapmamalısın ("You mustn't share your password")
don't have to = gerekli değil, istersen yapabilirsin ("You don't have to sign up")
İkisi de olumsuz görünüyor ama anlamları tamamen farklı. LGS'nin en sevdiği tuzaklardan biri.
mustn't = yasak, yapmamalısın ("You mustn't share your password")
don't have to = gerekli değil, istersen yapabilirsin ("You don't have to sign up")
İkisi de olumsuz görünüyor ama anlamları tamamen farklı. LGS'nin en sevdiği tuzaklardan biri.
4. İnternet güvenliği ifadeleri
| Yapılmalı (should / must) | Yapılmamalı (shouldn't / mustn't) |
|---|---|
| Use a strong password. | Don't share your password. |
| Log out after using. | Don't click on unknown links. |
| Use antivirus software. | Don't give personal information. |
| Check the source of information. | Don't meet online friends alone. |
| Limit your screen time. | Don't download files from unsafe sites. |
| Tell an adult about cyberbullying. | Don't post your address or phone number. |
5. Kabul ve ret (1. üniteden tekrar)
| Teklif | Kabul | Ret |
|---|---|---|
| Shall we watch a video? | Sure, why not? | Sorry, I'm busy now. |
| Would you like to join the group? | I'd love to. | I'd rather not. |
| How about playing online? | Good idea! | Not now, maybe later. |
6. İnternet kelimeleri
| İngilizce | Türkçe | İngilizce | Türkçe |
|---|---|---|---|
| website | web sitesi | web page | web sayfası |
| browser | tarayıcı | search engine | arama motoru |
| password | şifre | username | kullanıcı adı |
| account | hesap | profile | profil |
| attachment | ek dosya | inbox | gelen kutusu |
| spam / junk mail | istenmeyen posta | virus | virüs |
| antivirus | antivirüs | firewall | güvenlik duvarı |
| cyberbullying | siber zorbalık | hacker | bilgisayar korsanı |
| reliable | güvenilir | unsafe | güvensiz |
| screen time | ekran süresi | addiction | bağımlılık |
| privacy | gizlilik | permission | izin |
7. Ters anlamlı kelime çiftleri
| Kelime | Anlam | Karıştırılan | Anlam |
|---|---|---|---|
| download | internetten indirmek | upload | internete yüklemek |
| log in | oturum açmak | log out | oturum kapatmak |
| sign up | kaydolmak (yeni hesap) | sign in | giriş yapmak (var olan hesap) |
| reliable | güvenilir | unreliable | güvenilmez |
Yönü hatırlamanın yolu: down = aşağı, internetten bana iniyor → download. up = yukarı, benden internete çıkıyor → upload. Aynı mantık sign up (yeni kayıt oluştur) ile sign in (içeri gir) için de çalışıyor.
8. Örnek diyalog
Deniz: I got a strange e-mail with an attachment.
Should I open it?
Kaan: No, you mustn't open it! It may be a virus.
Deniz: What should I do then?
Kaan: You should delete it. And you shouldn't click
on unknown links.
Deniz: OK. Do I have to install an antivirus program?
Kaan: You don't have to, but it's a good idea.
Diyalogdaki dört yapı: mustn't (yasak) → should (tavsiye) → shouldn't (olumsuz tavsiye) → don't have to (gerek yok). Dördü bir arada geçtiği için LGS'nin favori diyalog tipi.
9. LGS soru tipleri
| Soru tipi | Strateji |
|---|---|
| Güvenlik tavsiyesi eşleştirme | Cümle yasak mı tavsiye mi? mustn't / shouldn't ayrımını yap. |
| mustn't vs don't have to | "Yasak mı, gereksiz mi?" sorusunu sor. |
| Kelime anlamı | download/upload, log in/out gibi yön çiftlerine dikkat. |
| Grafik okuma | İnternet kullanım amaçları grafiği; en yüksek/en düşük. |
| Afiş/uyarı metni | Güvenlik broşüründen bilgi çıkarma. |
10. Sık yapılan hatalar
- mustn't ile don't have to'yu eşitlemek. Biri yasak, diğeri "gerek yok".
- download/upload yönünü ters kurmak. down = bana, up = internete.
- should sonrası to koymak. Doğrusu "should use", "should to use" değil.
- sign up ile sign in'i karıştırmak. up = yeni kayıt, in = giriş.
- "You'd better" sonrası to koymak. Doğrusu "You'd better go".
- spam'i virüs sanmak. spam = istenmeyen posta, virus = virüs.
11. Kendini test et
- "You ____ share your password with anyone." (kesin yasak) → shouldn't / mustn't
- "You ____ pay for this app, it's free." (gerek yok) → mustn't / don't have to
- "Fotoğraf yüklemek" hangi fiildir? → download / upload
- "You should ____ a strong password." → to use / use / using
- "cyberbullying" ne anlama gelir?
- Yeni bir hesap oluşturmak hangi ifadedir? → sign in / sign up
Cevapları göster
1) mustn't (şifre paylaşmak yasaktır)
2) don't have to (ücretsiz, ödeme gerekli değil)
3) upload
4) use (should + yalın fiil)
5) siber zorbalık
6) sign up
Net hesabı: Bu konudan kaç doğru çıkardığının puanına etkisini merak ediyorsan
LGS puan hesaplama aracımızla deneyebilirsin.
Sık sorulan sorular
mustn't ve don't have to'yu nasıl ayırt ederim?
Tek soruyla: "Yaparsam sorun olur mu?" Olursa mustn't (yasak). "Yapmasam da olur" diyorsan don't have to. Örnek: şifre paylaşmak → sorun olur → mustn't. Uygulamaya para ödemek → ödemesem de olur → don't have to.
Bu ünitede kelime mi yapı mı ağır?
Kelime. İnternet terimlerinin çoğu Türkçede de kullanıldığı için tanıdık geliyor, ama yön çiftleri (download/upload, log in/out, sign up/in) ve güvenlik kelimeleri (spam, firewall, privacy) ayrıca çalışılmalı.
Konuyu öğrendin. Şimdi soru çöz.
Bu ünitede kelime bilgisi doğrudan puana dönüyor — özellikle yön çiftleri. Net Up'ı ücretsiz indir: seviyene göre soru gelir, yanlışların hata defterine düşer, çözünce silinir. Türkçe ve Matematik'te binlerce soru, günlük seri ve lig — hepsi bedava.
