Net UpBu ünitenin çekirdeği kelime — daha doğrusu fiil öbekleri. Ev işleri İngilizcede tek tek fiillerle değil kalıplarla söyleniyor ve bu kalıpların en can sıkıcı yanı do / make ayrımı: "do the dishes" ama "make the bed". Mantıklı bir kuralı var ama istisnaları ezber gerektiriyor.
do / make kuralı:
DO → temizlik, düzen, rutin işler
do the dishes, do the laundry, do the ironing
MAKE → bir şey ORTAYA ÇIKARMA
make the bed, make breakfast, make a cake
Bu sayfada
1. Ev işleri (fiil öbekleri)
| İngilizce | Türkçe |
|---|---|
| do the dishes / wash the dishes | bulaşık yıkamak |
| do the laundry | çamaşır yıkamak |
| do the ironing / iron the clothes | ütü yapmak |
| do the shopping | alışveriş yapmak |
| make the bed | yatağı toplamak |
| make breakfast / dinner | kahvaltı / akşam yemeği yapmak |
| set the table | masayı kurmak |
| clear the table | masayı toplamak |
| take out the rubbish / the bin | çöpü çıkarmak |
| vacuum the floor / hoover | elektrikli süpürge çekmek |
| sweep the floor | süpürmek |
| mop the floor | paspas yapmak |
| dust the furniture | toz almak |
| tidy up the room | odayı toplamak |
| water the plants | çiçekleri sulamak |
| feed the pet | evcil hayvanı beslemek |
| walk the dog | köpeği yürüyüşe çıkarmak |
| hang the washing | çamaşır asmak |
| clean the windows | pencereleri silmek |
| mow the lawn | çim biçmek |
2. do / make ayrımı
| DO ile kullanılan | MAKE ile kullanılan |
|---|---|
| do the dishes | make the bed |
| do the laundry | make breakfast |
| do the ironing | make a cake |
| do the shopping | make a sandwich |
| do the cleaning | make a phone call |
| do the washing-up | make a mess |
| do homework | make a decision |
Ayırt etme mantığı: İşin sonunda ortada yeni bir şey var mı? Kek yaptın → kek var → make. Bulaşık yıkadın → yeni bir şey yok, sadece temizlendi → do. "make the bed" istisna gibi görünüyor ama yatağı düzenli bir hâle getiriyorsun, yani bir görünüm oluşturuyorsun.
3. Sorumluluk ve zorunluluk
| Yapı | Anlam | Örnek |
|---|---|---|
| have to | Dışarıdan gelen mecburiyet | I have to tidy my room every day. |
| has to | 3. tekil şahıs | She has to walk the dog. |
| must | Konuşanın koyduğu zorunluluk | I must help my mother. |
| should | Tavsiye | You should help at home. |
| don't have to | Gerek yok | I don't have to cook today. |
| be responsible for | …den sorumlu olmak | I'm responsible for the dishes. |
| be in charge of | …işiyle görevli olmak | My brother is in charge of the rubbish. |
have to çekimlenir, must çekimlenmez. "She has to…" doğru ama "She musts…" yanlış — must her özneyle aynı kalır. Ayrıca don't have to = gerek yok, mustn't = yasak; ikisi karıştırılmamalı (5. ünitede de geçiyordu).
4. Yardım isteme ve teklif etme
| Yardım İSTEME | Yardım TEKLİF ETME |
|---|---|
| Can you help me, please? | Shall I help you? |
| Could you give me a hand? | Let me help you. |
| Would you mind helping me? | Do you need any help? |
| Can you do me a favour? | I'll do it for you. |
| I need some help with… | Would you like me to help? |
| Kabul | Ret |
|---|---|
| Sure. / Of course. / No problem. | Sorry, I'm busy right now. |
| Certainly. / With pleasure. | I'm afraid I can't. |
| All right. | Maybe later, I have homework. |
"Would you mind…?" tuzağı: Bu kalıptan sonra -ing gelir ("Would you mind helping me?") ve kabul cevabı "No, not at all"dır — çünkü soru "rahatsız olur musun?" demek. "Yes" demek reddetmek olur. LGS bu ayrımı sorabiliyor.
5. Sıklık ve iş bölümü anlatma
I always make my bed in the morning.
My sister usually does the dishes.
My father sometimes mows the lawn.
I never forget to feed the cat.
We share the chores at home.
Everyone has his / her own responsibility.
| Sıklık ifadesi | Türkçe |
|---|---|
| every day / every morning | her gün / her sabah |
| once a week | haftada bir |
| twice a week | haftada iki kez |
| three times a month | ayda üç kez |
| at weekends | hafta sonları |
6. Ünite kelimeleri
| İngilizce | Türkçe | İngilizce | Türkçe |
|---|---|---|---|
| chore | ev işi | housework | ev işleri |
| responsibility | sorumluluk | duty | görev |
| messy / untidy | dağınık | tidy / neat | düzenli |
| rubbish / garbage | çöp | bin | çöp kovası |
| broom | süpürge | vacuum cleaner | elektrikli süpürge |
| dishwasher | bulaşık makinesi | washing machine | çamaşır makinesi |
| detergent | deterjan | bucket | kova |
| lazy | tembel | hardworking | çalışkan |
| share | paylaşmak | cooperate | işbirliği yapmak |
7. Örnek diyalog
Mum: Selin, can you give me a hand with the housework?
Selin: Sure. What do I have to do?
Mum: You have to tidy up your room first. Then can you
take out the rubbish?
Selin: OK. Do I have to do the dishes too?
Mum: No, you don't have to. Your brother is
responsible for them today.
Selin: Good! Shall I water the plants as well?
Mum: That would be lovely, thank you.
Diyalogdaki yapılar: give me a hand (yardım isteme) → have to (mecburiyet) → don't have to (gerek yok) → be responsible for (sorumluluk) → Shall I (teklif). Bu beşli LGS'nin bu üniteden beklediği paket.
8. LGS soru tipleri
| Soru tipi | Strateji |
|---|---|
| Görsel-kelime eşleştirme | Ev işi resmi verilir, doğru fiil öbeği istenir. |
| do / make seçimi | Ortaya yeni bir şey çıkıyor mu? Çıkıyorsa make. |
| Sorumluluk tablosu okuma | Aile üyesi-iş-sıklık tablosundan bilgi çıkar. |
| have to / don't have to | Mecburiyet mi, gereksizlik mi? |
| Yardım isteme diyalogu | İsteme mi teklif mi? Özne kim? |
Tablo soruları için kısa yol: Bu ünitede sıkça "kim hangi işi ne sıklıkta yapıyor" tablosu verilir. Soruyu okumadan tabloya dalmak yerine önce sorunun kimi sorduğunu belirle, sonra o satıra bak. Bu, grafik-tablo okuma konusundaki refleksin aynısı.
9. Sık yapılan hatalar
- "make the dishes" demek. Doğrusu do the dishes.
- "do the bed" demek. Doğrusu make the bed.
- "She musts" yazmak. must çekimlenmez.
- don't have to = mustn't sanmak. Biri gereksizlik, diğeri yasak.
- "Would you mind to help" demek. Doğrusu "mind helping".
- "Would you mind…?"e "Yes" diyerek kabul etmek. Kabul "No, not at all"dır.
10. Kendini test et
- "I ____ my bed every morning." → do / make
- "Can you ____ the dishes?" → do / make
- "She ____ to walk the dog every evening." → have / has / must
- "çöpü çıkarmak" İngilizcesi nedir?
- "Would you mind ____ me?" → to help / helping
- "I don't have to cook today" ne anlama gelir?
Cevapları göster
1) make (make the bed)
2) do (do the dishes)
3) has (3. tekil şahıs → has to)
4) take out the rubbish / take out the bin
5) helping (mind + -ing)
6) "Bugün yemek yapmam gerekmiyor."
(yasak değil, gereksizlik)
Net hesabı: Bu konudan kaç doğru çıkardığının puanına etkisini merak ediyorsan
LGS puan hesaplama aracımızla deneyebilirsin.
Sık sorulan sorular
do / make ayrımını ezberlemenin kısa yolu var mı?
Şu soruyu sor: "Bittiğinde ortada yeni bir şey var mı?" Kek, yatak düzeni, kahvaltı → make. Bulaşık, çamaşır, ütü, alışveriş → do. İstisnalar az; sayfadaki iki kolonlu tabloyu bir kez okumak çoğu soruyu çözmeye yetiyor.
Bu ünite kolay mı?
Yapı olarak kolay ama kelime olarak yoğun — yirmi kadar fiil öbeği var ve LGS bunları görselle soruyor. Kelimeleri bilmeyen öğrenci yapıyı bilse de soruyu çözemiyor. O yüzden bu ünitede kelime çalışmak yapı çalışmaktan önce gelir.
Konuyu öğrendin. Şimdi soru çöz.
Bu ünite kelime ünitesi — fiil öbekleri ancak tekrarla kalıcı oluyor. Net Up'ı ücretsiz indir: seviyene göre soru gelir, yanlışların hata defterine düşer, çözünce silinir. Türkçe ve Matematik'te binlerce soru, günlük seri ve lig — hepsi bedava.
