Net UpYılın son ünitesi. Konu doğal afetler; dil olarak tahmin (will) ve koşul (if clause type 1) çalışılıyor. On the Phone ünitesinde öğrendiğin will burada tekrar karşımıza çıkıyor, ama bu kez "ne olur" anlamında.
1. Doğal afet kelimeleri
| İngilizce | Türkçe | İngilizce | Türkçe |
|---|---|---|---|
| earthquake | deprem | flood | sel |
| drought | kuraklık | avalanche | çığ |
| landslide | toprak kayması | hurricane | kasırga |
| tornado | hortum | storm | fırtına |
| volcano / eruption | yanardağ / patlama | tsunami | tsunami |
| wildfire / forest fire | orman yangını | lightning | yıldırım |
| disaster | afet, felaket | damage | hasar |
| destroy | yıkmak | survive | hayatta kalmak |
| rescue | kurtarmak | victim | kurban, mağdur |
| warning | uyarı | shelter | barınak, sığınak |
2. Will ile tahmin
| Yapı | Örnek | Kullanım |
|---|---|---|
| will + V1 | It will rain tomorrow. | Genel tahmin, kanıt gerekmez |
| won't + V1 | It won't snow in May. | Olumsuz tahmin |
| be going to | Look at the clouds! It's going to rain. | Görünür kanıt var |
| I think / I don't think | I don't think it will be sunny. | Kişisel görüş |
| There will be | There will be a storm tonight. | Olayın varlığı |
3. Olasılık dereceleri
| İfade | Türkçe | Kesinlik |
|---|---|---|
| I'm sure / certainly | eminim / kesinlikle | Çok yüksek |
| definitely | kesinlikle | Çok yüksek |
| probably | muhtemelen | Yüksek |
| I think | sanırım | Orta |
| maybe / perhaps | belki | Düşük |
| I doubt | sanmıyorum | Çok düşük |
Yerleşim kuralı: probably ve definitely, will ile fiil arasına girer:
4. If clause type 1 (gerçek koşul)
| Sıra | Yapı | Virgül |
|---|---|---|
| If önce | If it rains, I will stay home. | Virgül var |
| If sonra | I will stay home if it rains. | Virgül yok |
Will yerine gelebilenler: Ana cümlede will dışında emir kipi veya can / may / should da kullanılabilir:
5. Önlem, uyarı ve tavsiye
| Kalıp | Anlam | Örnek |
|---|---|---|
| should | -meli (tavsiye) | You should have an emergency bag. |
| shouldn't | -memeli | You shouldn't use the lift. |
| must | zorunluluk | You must leave the building. |
| mustn't | yasak | You mustn't panic. |
| Be careful! | Dikkatli ol! | Be careful, the road is icy. |
| Watch out! / Look out! | Dikkat! | Watch out! Falling rocks! |
| Don't forget to … | … unutma | Don't forget to take water. |
| Stay away from … | … uzak dur | Stay away from windows. |
6. Hava durumu kelimeleri
| Sıfat | Türkçe | İsim / fiil | Türkçe |
|---|---|---|---|
| sunny | güneşli | sunshine | güneş ışığı |
| rainy | yağmurlu | rain | yağmur |
| snowy | karlı | snow | kar |
| windy | rüzgârlı | wind | rüzgâr |
| cloudy | bulutlu | cloud | bulut |
| foggy | sisli | fog | sis |
| stormy | fırtınalı | storm | fırtına |
| humid | nemli | humidity | nem |
| freezing | buz gibi | temperature | sıcaklık |
| mild | ılıman | forecast | hava tahmini |
7. Örnek diyalog
Yapı kontrolü: "If it rains", "if the wind gets" — if'li kısımlarda geniş zaman. Ana cümlelerde "won't go", "will be". Ve "probably won't" — olumsuzda probably önce geliyor.
8. LGS soru tipleri
| Soru tipi | Strateji |
|---|---|
| Afet-önlem eşleştirme | Deprem → masa altı; sel → yüksek kat; yangın → merdiven. |
| If clause boşluk doldurma | Boşluk if'li kısımda mı? O zaman geniş zaman. |
| Görsel yorumlama | Hava/afet görseli verilir, doğru kelime seçilir. |
| Haber metni okuma | Afet haberi verilir; yer, hasar, kurtarma bilgisi sorulur. |
| Uyarı cümlesi seçme | Durum verilir; should / mustn't / be careful'dan uygunu. |
| Olasılık sıralama | I'm sure > probably > I think > maybe. |
9. Sık yapılan hatalar
- If'li kısımda will kullanmak. "If it will rain" değil, "If it rains".
- Ana cümlede will'i atlamak. "If it rains, we stay home" yerine "we will stay home".
- mustn't ile don't have to karıştırmak. Biri yasak, biri serbestlik.
- probably'yi cümle sonuna atmak. Yeri will ile fiil arası.
- hurricane / tornado karıştırmak. Biri okyanus kasırgası, biri kara hortumu.
- -y eki eklerken ikizlemeyi atlamak. sun → sunny, fog → foggy.
10. Kendini test et
- "If it ____ tomorrow, we will cancel the trip." → will rain / rains
- "If there is an earthquake, you ____ use the lift." → should / shouldn't
- "Toprak kayması" hangi kelimedir? → avalanche / landslide
- "It ____ rain tonight." (muhtemelen) → will probably / probably will not
- "Look at those clouds! It ____ rain." → will / is going to
- "You ____ panic during a fire." (yasak) → mustn't / don't have to
Cevapları göster
Çözümlü örnek sorular
Aşağıdaki sorular Net Up uygulamasının soru havuzundan alınmıştır; kolaydan zora doğru sıralıdır. Her birinin adım adım çözümü de birlikte verilmiştir.
The tsunami _____ by an undersea earthquake measuring 9.0 on the Richter scale.
Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yere hangi kelime grubu gelmelidir?
- A) cause
- B) caused
- C) is causing
- D) was caused
Çözümü gör
"Tsunami _____ by an earthquake" → deprem tsunami'ye neden oldu → pasif
→ "was caused by" ✓ | "caused" aktif (özne hatalı) ✗
→ Cevap: was caused
Meteorologists _____ the path of the hurricane for days before it made landfall.
Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yere en uygun kelime grubu hangisidir?
- A) have tracked
- B) track
- C) are tracking
- D) had been tracking
Çözümü gör
→ Geçmişteki bir olaydan (made landfall) önce bir süre (for days) devam eden eylem → Past Perfect Continuous.
→ Yapı: had been + V-ing = had been tracking.
→ A have tracked, B track, C are tracking zaman olarak uymaz.
Cevap: D) had been tracking
"Early warning systems save thousands of lives by alerting communities before a natural disaster strikes. These systems use sensors placed in the ground to detect unusual vibrations."
Metne göre erken uyarı sistemleri özellikle neyi algılar?
- A) Storm activity
- B) Volcanic eruptions
- C) Rising sea levels
- D) Earthquake-related vibrations
Çözümü gör
Metin: sensörler yerdeki olağandışı titreşimleri (vibrations) algılar.
→ A: Storm activity = fırtına — metinde yok
→ B: Volcanic eruptions = yanardağ — metinde yok
→ C: Rising sea levels = deniz seviyesi — metinde yok
→ D: Earthquake-related vibrations = deprem titreşimleri ✓ — "detect unusual vibrations"
→ Doğru cevap: D
Sık sorulan sorular
If clause'da neden will kullanılmıyor?
Çünkü koşulun kendisi henüz bir olay değil, bir varsayım. İngilizce varsayımı geniş zamanla işaretler, gelecekliği yalnızca sonuç cümlesinde gösterir. Türkçedeki "-sa/-se" eki de gelecek eki almaz: "yağarsa" deriz, "yağacaksa" demeyiz. Aynı mantık.
10. ünite LGS'de çıkar mı?
Müfredatın son ünitesi olduğu için sınavda temsili sınırlı olabiliyor, ama will ve if clause yapıları diğer ünitelerin sorularında da dolaylı biçimde karşına çıkıyor. Kelime tarafı ise okuma parçalarında sıkça geçiyor — o yüzden afet kelimelerini es geçmemek gerekiyor.
Müfredatı bitirdin. Şimdi soru çöz.
10 ünite tamam — ama İngilizce yapıları tekrarla oturuyor. Net Up'ı ücretsiz indir: seviyene göre soru gelir, yanlışların hata defterine düşer, çözünce silinir. Türkçe ve Matematik'te binlerce soru, günlük seri ve lig — hepsi bedava.
